على محمدى خراسانى

88

شرح رسائل (فارسى)

تلو معصوم نيست . جواب دوّم : برفرض كه فاسق تعميم داشته باشد و كليه مرتكبين كبائر و صغائر را شامل شود امّا باز هم مفهوم آيه منحصر به معصومين و تالى تلو آنها نيست بلكه غير را هم كه خبرش علمى نيست شامل است و آن غير عبارتند از افرادى كه گناهى نموده سپس توبه كرده‌اند كه الآن عنوان فاسق بالفعل بر آنها اطلاق نمىشود حال مفهوم آيه اين‌ها را هم مىگيرد . اشكال : شايد اين مخبرى كه توبه كرده و فاسق نيست با آوردن خود همين خبرى كه مىدهد دروغ بگويد و فاسق شود سپس در آنجا هم تبين لازم است . جواب : متبادر به ذهن از آيه شريفه كسى است كه سابقه فسق داشته و جلوتر فاسق بوده نه اينكه با همين خبر فسق او ثابت شود اين بود مجموعهء ده اشكالى كه بر آيه نبأ وارد شده كه هشت اشكال آن را جواب داديم و عمده‌ترين اشكال كه قابل جواب نبوده دو اشكال اوّل بود آن هم بخصوص اشكال اوّل چون اشكال دوّم با احتمال دوّمى كه در همان‌جا راجع به كلمهء تبين و جهالت داديم قابل جواب بود فراجع . قوله : ثم إنّه قد يستدل : مقدّمة : خبر واحد داراى پنج قسم است : 1 - خبر صحيح و آن روايتى است كه راويانش در جميع طبقات امامى عدل باشند 2 - خبر حسن و آن حديثى است كه راويانش همگى امامى ممدوح باشند يعنى مدح شده‌اند ولى تعديل نشده‌اند 3 - خبر موثق و آن عبارتست از خبرى كه راويان آن همگى مورد وثوق و متحرز از كذب باشند خواه امامى باشند يا خير 4 - خبر ضعيف منجبر و آن حديثى است كه از لحاظ سند ضعيف و از درجهء اعتبار ساقط است ولى ضعف سند او بوسيلهء شهرت و امثال آن جبران شده است .